Tbs

Klaartje Klaver-5923Veldberichten van Klaartje Klaver

 

Tbs

Voor het eerst in mijn leven ben ik in een Tbs-kliniek. Ik lever mijn spullen in: laptop, telefoon, paspoort. De coördinator, consulent en ik worden opgehaald door de betrokken psycholoog. De jongeman kijkt ons rustig aan, maakt een praatje en loopt voor ons uit de gangen door. Knalgeel en gifgroen zijn die gangen. Lang en zonder ramen. Ik word er dizzy van. We passeren eindeloos veel gesloten deuren. Op een patio omringd door glas zien we een groepje mannen roken. Ze zien er sloom en lusteloos uit.

 

Overnachten in de isoleercel

We zijn hier voor een kennismakingsgesprek rond Carlos Ramirez*. Hij is vijf jaar geleden opgenomen naar aanleiding van brandstichting in zijn woning. Inmiddels is het een BOPZ-opname met een rechterlijke machtiging. Carlos heeft een autisme spectrum stoornis. Omdat hij veel overlast veroorzaakt, verblijft hij 's nachts in de isoleercel. Daar is hij rustig. Daar is het rustig. Dit vormt ook de aanleiding voor de CCE-consultatie. Bij langdurige separatie is de kliniek wettelijk verplicht advies in te winnen over haar werkwijze en mogelijke alternatieven.

 

Patronen

De psycholoog kan ons niet vertellen of we Carlos zelf gaan zien vandaag. Hij mag zelf kiezen maar twijfelt tot het laatste moment. Bovendien spreekt hij niet met vrouwen en wij zijn er met drie vanuit het CCE. We worden een kamer ingeleid die zich bevindt in de woning waar Carlos verblijft. Als we allemaal zitten, zien we Carlos met een begeleider aankomen. Hij zegt niets, geeft geen hand. Hij drentelt wat in de deuropening. De begeleider zet een stoel voor hem neer, niet bij ons aan tafel maar in de hoek schuin achter ons. Carlos zit met opgetrokken schouders ineengedoken, met een sjaal over zijn hoofd en een zonnebril op. De psycholoog begint te vertellen. Carlos doet alles volgens bepaalde, vaste patronen. Aankleden, eten, opruimen, communiceren. Als het niet goed met hem gaat, kan hij agressief worden en zichzelf snijden of branden. Hij veroorzaakt geluidsoverlast omdat hij over de geluiden waar hij last van heeft heen schreeuwt. Hij laat zich elke avond in de isoleercel insluiten. Tjemig wat moet deze man hard werken om zijn leefwereld hanteerbaar te houden. Wat gun ik hem dat hij de teugels wat kan laten vieren.

 

Opgesloten

Ik voel me opgesloten. Waarom staan we niet op om Carlos een hand te geven? Waarom accepteren we dat hij achteraf zit en wel naar ons kijkt maar snel zijn blik afwendt als we ons naar hem omdraaien? Dat we over hem praten in plaats van met hem? Als vanzelf passen we ons aan en doen we mee aan de gekkigheid. Ik wil zijn “regels” respecteren maar ik vind het ook maar vreemd om zo met iemand om te gaan. Gaan normale omgangsvormen niet op in deze context? Geldt er hier een andere logica?

 

Uitdagend gedrag

Maar dan ontstaat een ommekeer. “Even helemaal andersom gedacht. Vanuit meneer Ramirez. Is dit niet een prima situatie voor hem? Is hij er niet heel competent in om alles te houden zoals het is?” De coördinator daagt de psycholoog uit. Die knikt; dat is precies waar het om gaat. Even later gaat het over een preventieplan dat Carlos zelf heeft geschreven om escalaties te voorkomen. “Wat goed van je, dat heb je goed gedaan!”, roept de consulent blij verrast uit terwijl ze zich naar Carlos omdraait. Heel kort lacht hij trots en steekt besmuikt zijn duim omhoog. Per ongeluk is er even oogcontact. Daarna kruipt hij weer terug in zijn schulp.

 

* de naam is gefingeerd.

3 augustus 2017

Klaartje is projectleider expertisemanagement bij het CCE en doet onderzoek naar goede zorg voor mensen met gedrag dat als probleem wordt ervaren.

 

Lees ook:

Duidelijkheid (27 juni 2017)