Perspectief na 'Brandon'

Na de publiciteit rondom ‘Brandon’ krijgt het CCE veel vragen en reacties. Hieronder een overzicht: 

Wat doet het CCE om de situatie van Brandon te verbeteren?
Direct na de uitzending van Uitgesproken EO over Brandon op 18 januari jl. heeft het CCE contact opgenomen met de zorgverleners van ’s Heeren Loo om opnieuw onze hulp aan te bieden. Daarop is positief gereageerd. Inmiddels is er een gesprek geweest met alle betrokkenen rondom Brandon. Via het CCE zijn deskundigen vanuit verschillende disciplines bij elkaar geroepen om mee te denken over het verbeteren van de zorg voor Brandon.

Hoe is het CCE betrokken bij het plan van aanpak van het ministerie van VWS?
De staatssecretaris van VWS heeft in haar brief aan de Tweede Kamer op 19 januari jl. een plan van aanpak aangekondigd. Het CCE is hier nauw bij betrokken. We zijn bezig met een inventarisatie van de vastgelopen situaties waarbij sprake is van langdurige separatie en/of fixatie. Deze inventarisatie wordt binnenkort afgerond en daarna besproken met betrokken partijen (zoals het ministerie van VWS, de inspectie, cliëntenorganisaties en Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland). De inventarisatie van het CCE is onderdeel van het plan van aanpak dat de staatssecretaris van VWS aankondigde.  

Wat vindt het CCE van het maatschappelijke debat over langdurige separaties?
Het CCE vindt het belangrijk om met betrokkenen deel te nemen aan het maatschappelijke debat over het terugdringen van langdurige separaties en fixaties. Onze deskundigheid en expertise zetten we daarvoor graag in. We zijn in gesprek met betrokken partijen zoals het ministerie van VWS, de inspectie, brancheorganisaties, patiënten/cliëntenorganisaties en zorginstellingen. We organiseren invitational conferences over het terugdringen van langdurige separaties en fixaties of leveren daaraan een bijdrage in samenwerking met anderen. Dit doet het CCE in alle sectoren van langdurige zorg. We bespreken met betrokken partijen de ‘good practices’ en wisselen expertise uit om langdurige separatie en fixatie zoveel mogelijk te voorkomen. Uitgangspunt is dat langdurig en frequent separeren niet nodig hoeft te zijn bij cliënten met extreem complexe problematiek. Dit uitgangspunt stelt hoge eisen aan de voorwaarden, zoals bijvoorbeeld een goede zorg voor personeel, de juiste deskundigheid en goede huisvesting. Terugval kan tijdelijk altijd weer mogelijk zijn. 

Wie en wat is het CCE en waar staat de organisatie voor?
Het CCE is ruim twintig jaar geleden ontstaan na de ophef over Jolanda Venema. Sinds die tijd kunnen zorginstellingen, familie en andere cliëntvertegenwoordigers het CCE inschakelen voor cliënten met een complexe zorgvraag. Steeds meer aanmeldingen (30%) zijn afkomstig van familie en andere cliëntvertegenwoordigers. Sinds 1989 heeft het CCE veel ervaring opgedaan met het helpen oplossen van vastgelopen situaties als die van Jolanda Venema. Kenmerkend voor deze complexe situaties is dat er geen uitzicht meer lijkt op verbetering en de kwaliteit van leven ernstig in het geding is. Samen met zorginstellingen blijven we eraan werken om het aantal situaties van langdurige separatie en fixatie verder terug te brengen. Dat doen we door middel van consultaties waarvoor we externe deskundigen (consulenten) inzetten. Naast consultaties voor individuele cliënten adviseert het CCE instellingen in de gehandicaptenzorg ook steeds vaker over het omgaan met extreem complexe problematiek van cliënten. 

Wat zijn de resultaten van het CCE in de praktijk?
Op jaarbasis doet het CCE circa 1.200 consultaties voor cliënten in vastgelopen situaties. Als het gaat om extreem complexe situaties zoals Brandon zien wij in de praktijk dat we in 20 jaar zijn teruggegaan van honderden naar enige tientallen vergelijkbare extreme situaties. Zorginstellingen, familie en cliëntvertegenwoordigers uit de langdurige zorg melden cliënten nu eerder aan dan voorheen. Door het CCE op tijd te betrekken bij een zeer complexe zorgvraag is het vaak mogelijk om erger te voorkomen. 

Voor wie werkt het CCE?
Het CCE is er voor cliënten en zorginstellingen in de langdurige zorg van wie de zorgvraag zo complex is dat de eigen zorgverleners vastlopen. Het gaat om cliënten in de gehandicaptenzorg (circa 800 per jaar) en de laatste jaren ook in de geestelijke gezondheidszorg (circa 200 per jaar) en de verpleging, verzorging en thuiszorg (circa 200 per jaar).  

Hoe is de financiering van extreme zorg geregeld?
Naast consultaties toetst het CCE aanvragen van zorginstellingen voor cliënten met een extreme zorgvraag. Zorginstellingen kunnen voor hen extra financiële middelen aanvragen via de beleidsregel toeslag extreme zorgzwaarte van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Als er sprake is van een extreme zorgvraag kan extra geld worden ingezet op voorwaarde dat daar een goed zorgplan aan ten grondslag ligt. Het CCE toetst of de aanvraag van de zorginstelling passend is voor de betreffende cliënt en houdt desgewenst een vinger aan de pols. Op jaarbasis gaat het om 500 tot 1.300 toetsingen. 

Hoe draagt het CCE expertise over?
Het CCE draagt expertise uit consultaties voor individuele cliënten over aan zorgverleners zodat zij deze ook (preventief) kunnen gebruiken voor andere cliënten in een vergelijkbare situatie. Daarnaast biedt het CCE een platform voor het delen van vakkennis en ervaring (zoals ‘good practices’). Dat gebeurt via publicaties en tijdens bijeenkomsten en conferenties. Bovendien neemt het CCE zowel regionaal als landelijk deel aan diverse relevante netwerken. Het overdragen van expertise heeft een preventieve werking. Over ons werk en de dilemma’s die wij in de praktijk zien, is het CCE regelmatig in gesprek met het ministerie van VWS, de inspectie, de NZa, brancheorganisaties (VGN, GGZ Nederland, ActiZ) en patiënten- en cliëntenorganisaties.