Veelgestelde vragen

Eind jaren tachtig stond er een foto in de krant die grote maatschappelijke beroering veroorzaakte. De foto was van Jolanda Venema, een verstandelijk beperkte jonge vrouw. Ze was vastgeketend omdat ze ernstig probleemgedrag vertoonde en niemand meer wist hoe haar te behandelen. Naar aanleiding hiervan riep de overheid in 1989 Consulententeams in het leven. Deze teams hadden tot taak om instellingen voor verstandelijk beperkten te adviseren over en te ondersteunen bij de zorg voor cliënten met ernstig probleemgedrag.

Het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE) is sinds 2003 de nieuwe naam voor deze Consulententeams. De naamsverandering is niet zonder reden. Naast consultatie (raadpleging) richt het CCE zich ook op het bundelen en verspreiden van expertise (kennis). Beide taken gaan hand in hand. Het zijn immers de vragen uit de zorgpraktijk die de aanzet geven tot het ontwikkelen van nieuwe kennis. Het CCE geeft op zijn beurt deze nieuw ontwikkelde kennis door aan zorgverleners in het veld.

Het CCE is ontstaan om instellingen voor verstandelijk beperkten te adviseren. Sinds een aantal jaar helpt het CCE niet alleen mensen met een verstandelijke beperking. De dienstverlening is uitgebreid naar de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en de verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT).

Het CCE richt zich op mensen die langdurig behoefte hebben aan zorg en die een complexe zorgvraag hebben. We zijn actief voor cliënten in de gehandicaptenzorg, de geestelijke gezondheidszorg en de verpleging, verzorging en thuiszorg. Daarnaast doen ook mensen in het speciaal onderwijs en de jeugdzorg een beroep op het CCE. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met een verstandelijke of lichamelijke beperking, een vorm van autisme, niet-aangeboren hersenletsel, een ernstige meervoudige beperking, psychiatrische of gedragsproblemen. Er is vaak sprake van meerdere problemen of aandoeningen tegelijkertijd.

• Het CCE komt in actie als de reguliere hulpverlening ontoereikend is. Het CCE is er voor mensen die anders buiten de boot dreigen te vallen;
• Het CCE kan als netwerkorganisatie snel kennis en ervaring mobiliseren uit het hele land;
• Het CCE komt daar naar de cliënt toe en blijft betrokken tot de cliënt weer verder kan met de reguliere hulpverlening;
• Het CCE beschikt over een netwerk van deskundigen die regelmatig uitgebreid wordt met nieuwe mensen;
• Het CCE heeft een brede blik en expertise in alle sectoren van langdurige zorg.
• Via het CCE kunnen financiële middelen aangevraagd worden voor de uitvoering van adviezen;
• Het CCE signaleert knelpunten in de zorg en brengt die onder de aandacht bij het Ministerie van VWS.

Consultatie betekent letterlijk 'raadpleging'. De consultatievrager raadpleegt een deskundige (consulent) voor hulp bij het oplossen van specifieke zorgvragen. De deskundige die wordt ingeschakeld is een onafhankelijke expert. Vaak gaat het om een team van deskundigen. Kenmerkend voor consultatie is dat de verantwoordelijkheid voor de zorg niet wordt overgenomen. De verantwoordelijkheid blijft in handen van de betrokken zorginstelling of zorgverleners.

Ja, zowel cliënten, ouders als wettelijk vertegenwoordigers en zorgverleners, kunnen een beroep doen op het CCE. Wel moet er sprake zijn van een complexe zorgvraag; een vastgelopen situatie waar vaak sprake is van probleemgedrag.

Verder geldt als voorwaarde dat er professionele zorgverleners zijn betrokken, bijvoorbeeld een gedragsdeskundige of een gespecialiseerd medicus.

Mensen die langdurige zorg nodig hebben en probleemgedrag vertonen, komen soms in een situatie waarin de kwaliteit van leven ernstig onder druk staat. Als de betrokken hulpverleners niet meer weten hoe ze dat op kunnen lossen, is er sprake van een complexe zorgvraag. Ook ouders/verwanten kunnen in dat geval een consultatie aanvragen bij het CCE. Het CCE biedt zelf geen zorg of behandeling, maar kan de betrokken hulpverleners inhoudelijk ondersteunen om tot oplossingen te komen die de kwaliteit van leven verbeteren.
Wanneer de situatie zo is vastgelopen dat er geen hulpverleners meer betrokken zijn, zal het CCE zich inspannen om die weer in te schakelen.

Een coördinator van het CCE behandelt uw aanvraag. Om een goed beeld te krijgen van de reden voor consultatie, maakt de coördinator een afspraak voor een eerste gesprek. Hieraan nemen de cliënt en/of zijn/haar ouders en/of de betrokken hulpverleners deel.

Samen bespreken zij wat er aan de hand is en welke deskundigheid nodig is. De coördinator schakelt vervolgens consulenten in. Dit kunnen orthopedagogen, artsen, psychiaters maar ook verpleegkundigen zijn. De coördinator bewaakt de voortgang van het consultatietraject. De consulenten gaan de vastgelopen situatie nader onderzoeken en komen met adviezen om de situatie te verbeteren.

De uitvoering van de adviezen naar aanleiding van de consultatie is de verantwoordelijkheid van de betrokken zorgverleners. In sommige gevallen begeleidt het CCE de uitvoering van de adviezen. Dit gebeurt door een 'casemanager'. Dat is een expert die niet aan de betrokken instelling is verbonden.

Een consultatietraject begint met de aanmelding en wordt afgesloten met een eindgesprek. De duur van een consultatietraject is afhankelijk van de aard van de vraagstelling en kan sterk variëren. Het consultatietraject bij een second opinion (tweede mening) duurt gemiddeld drie maanden. Bij een uitgebreid consultatietraject met aansluitend uitvoering van adviezen kan het hele traject een jaar duren.

Voor de cliënt, ouders/verzorgers of betrokken instellingen is een consultatie van het CCE gratis. Het CCE wordt bekostigd door de regeling subsidies Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).

Ja, bij uitvoering van een door de CCE-consulent geadviseerd plan kunnen via het CCE extra financiële middelen aangevraagd worden. Er wordt dan een plan van aanpak opgesteld. Dit geldt vooralsnog alleen voor cliënten met een verstandelijke beperking.

Ja, u kunt met een persoonsgebonden budget (PGB) een consultatie bij het CCE aanvragen. Voorwaarde is dat er een zorgplan is en dat de zorg geleverd wordt door gekwalificeerde zorgverleners. Deze zorgverleners zijn geregistreerd in het BIG-register en staan garant voor het opnemen van de CCE-adviezen in het zorgplan.

Het CCE brengt vanuit een onafhankelijke positie advies uit aan de zorgaanbieder over de zorginhoudelijke aspecten van de aanvraag meerzorg. Het CCE toetst de aanvragen op basis van de aangeleverde rapportage, een bezoek aan de cliënt en een gesprek met de betrokken professionals. Een positief en geldig advies van het CCE is een voorwaarde voor de toekenning van de toeslag. Het zorgkantoor besluit of een aanvraag voor meerzorg gehonoreerd of afgewezen wordt.

Aan elk advies wordt een geldigheidsduur verbonden van maximaal drie jaar. In de praktijk wordt een advies meestal voor één of twee jaar afgegeven. Deze periodes zijn overzichtelijk en maken het mogelijk om na te gaan wat de toeslag meerzorg bijdraagt aan het behalen van gestelde doelen en perspectief.

Een toetsing in het kader van de Beleidsregel 'Meerzorg' van de Nederlandse Zorgautoriteit kost de zorginstelling € 980,- (prijspeil 2013). Het CCE gebruikt dit geld om de toetsingen te bekostigen.

Deze beleidsregel van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) regelt de financiering van de zorg voor cliënten met een zeer grote, extreme behoefte aan zorg. Onder bepaalde voorwaarden kan de NZa een Toeslag meerzorg toekennen voor een specifieke cliënt.

Het CCE hanteert voor toetsingen in het kader van de beleidsregel meerzorg geen indieningstermijn. Het CCE kan gedurende het hele jaar toetsen.

Wanneer u  het niet eens bent met het besluit van het zorgkantoor om een aanvraag meerzorg te honoreren of af te wijzen, kunt u bij het zorgkantoor bezwaar indienen. Het zorgkantoor bepaalt dan of het CCE om een heroverweging wordt gevraagd.

Zie voor de bezwaarprocedure het ‘protocol uitvoering’.

De kennis en ervaring die we opdoen in consultaties gebruiken we om expertise op te bouwen. We verspreiden deze expertise zodat niet alleen de betreffende cliënt, maar ook andere cliënten er van kunnen profiteren. Het CCE hoopt zo nieuwe vastgelopen situaties zoveel mogelijk te voorkomen.

We delen onze expertise natuurlijk met onze consulenten. Maar het CCE organiseert ook congressen en studiemiddagen. We geven publicaties uit over uiteenlopende thema’s. Probleemgedrag is een thema dat vaak terugkeert.