Groepsconsultatie: van onbewust bekwaam naar bewust bekwaam

Jejujoland in Middenbeemster was oorspronkelijk een logeerhuis en tijdelijke opvang voor onder andere kinderen met autisme of ADHD. Het is inmiddels uitgegroeid tot een behandelinstelling in de jeugdzorg. Een groepsconsultatie met het CCE heeft bijgedragen aan de professionalisering van behandelingsmethodieken en heeft dit proces versneld.

 pag. 6 7 jejujo-land

 

Jejujoland biedt 24-uurs opvang voor kinderen en jongeren van 9 tot 16 jaar die vanwege psychosociale problemen niet meer thuis kunnen wonen. Het team van 11 medewerkers (samen 5 fte) biedt de kinderen een warme en zo gestructureerd mogelijke leefomgeving.

 

Complexe gedragingen en kwetsbaarheid

‘De kinderen die bij ons wonen, kunnen vaak niet of nauwelijks een plek vinden in een pleeggezin of een reguliere behandelgroep, vanwege hun zeer complexe gedragingen en kwetsbaarheid’ vertelt Katja Brocks, zorgcoördinator. ‘Binnen Jejujoland kunnen zij langer dan twee jaar intensieve begeleiding krijgen, ondersteund door een team.’

 

Van individuele consultatie naar groepsconsultatie

In Jejujoland kwamen zo’n 6, 7 jaar geleden steeds meer kinderen met hechtingsproblemen en trauma’s. ‘Op zich wel logisch, want ook deze kinderen hebben net als de kinderen met autisme en ADHD een gestructureerde omgeving nodig met specifieke behandeling’, aldus Katja.

 

Een van die kinderen met hechtingsproblemen was Koen. Hij kreeg extra ondersteuning dankzij een consultatietraject van het CCE. CCE-consulent Sarah Soenen was als orthopedagoog en klinisch psycholoog bij de consultatie rond Koen betrokken. ‘In die consultatie zag ik welke kwaliteiten Jejujoland al had als 24-uurs opvang, terwijl het team zich daar nog niet van bewust leek. Ik zag tijdens mijn onderzoeken dat het aanbod van de meeste reguliere behandelplekken in de Jeugdzorg of GGZ ongeschikt was voor Koen.’

 

‘Bovendien vond ik dat het pedagogisch klimaat in Jejujoland erg goed aansloot bij wat Koen nodig had. En de buitenruimte en dieren zijn ook een grote pre, juist voor Koen. Verder besteedden de medewerkers van Jejujoland al veel aandacht aan hechtingsproblemen, die bij Koen sterk speelden. Er was een heldere dagstructuur met warmte en veiligheid voor de kinderen. Wat Jejujoland volgens mij nodig had, was het doorontwikkelen van wat medewerkers intuïtief al deden.’

 

‘De medewerkers van Jejujoland gaven bovendien aan dat er meer kinderen met trauma’s en hechtingsstoornissen waren. Zij wilden alles wat zij rond de behandeling van Koen leerden, ook graag voor de andere kinderen inzetten.’

 

Logische stap: groepsconsultatie

Die wens en de adviezen uit het consultatietraject met Koen waren belangrijke redenen voor het CCE om samen met Jejujoland de groepsconsultatie te starten. Vanessa Olivier-Pijpers, coördinator bij het CCE, begeleidde die groepsconsultatie samen met een collega.

 

Zij schakelden vervolgens twee professionals in: Marja Appel, orthopedagoog, gz-psycholoog en gespecialiseerd in hechting(stherapie) en Leonie Coppens, klinisch psycholoog gespecialiseerd in trauma(therapie).

 

Vanessa: ‘We vroegen hen om kritisch mee te kijken naar de manier van werken in Jejujoland. En om te adviseren over hoe het team zich verder zou kunnen ontwikkelen in de zorg voor kinderen met trauma en/of hechtingsproblematiek.’

 

Adviezen voor het team

De groepsconsultatie bestond uit verschillende delen. Allereerst hebben Marja en Leonie de ondersteuning door het team van Jejujoland bestudeerd. Hieruit volgden diverse adviezen, onder andere:

 

  • verdere scholing in onder meer Theraplay en trauma (door Jejujoland zelf te organiseren)
  • aanvullende supervisie en klinische lessen over hechting
  • een verbeterslag in dossiervoering en de relatie met de dagelijkse praktijk
  • therapieën integreren in de huidige werkwijze
  • als team bewuster zijn in traumasensitief werken

 

Marja adviseerde om Theraplay in te gaan zetten. ‘Dat is een methode om via speelse interacties tussen het kind en de ouder/verzorger de relatie te versterken, het gevoel van eigenwaarde te verbeteren en kinderen weer een veilig gevoel te geven. Je veilig voelen is de basis voor emotionele ontwikkeling en de wereld durven verkennen.’

 

Marja heeft allereerst een themabijeenkomst over hechting verzorgd, voor alle teamleden, met kennisuitbreiding als doel. Vervolgens hebben twee teamleden de opleiding Theraplay level 1 gevolgd. Twee andere collega’s deden mee met een training rond traumakennis van Leony Coppens, traumadeskundige. Alle teamleden deelden hun opgedane kennis met de andere collega’s en samen verwerkten zij de nieuwe kennis in de manieren van behandelen in Jejujoland.

 

Verder hebben de teamleden voor elk kind een dossieranalyse geschreven, om goed te kijken welke behandelingen kinderen al hebben gehad. Op basis daarvan konden de kinderen eventueel een traumabehandeling op maat krijgen.

 

Meerwaardes kregen meer vorm

Marja: ‘In de manier waarop het team van Jejujoland met de kinderen omging en een therapeutisch klimaat creëerde, zaten al veel aspecten om een veilige relatie met de kinderen aan te gaan. Theraplay heeft vooral geholpen om de aanpak en begeleiding van de medewerkers een helder kader en een concrete vorm te geven. De teamleden konden daarin de relatie met de kinderen verder opbouwen, om zo nog sterker een veilige omgeving voor hen te creëren.’

 

Tine, eigenaresse en oprichtster van Jejujoland: ‘Binnen onze werkwijze wordt al veel aandacht besteed aan het werken met hechtingsproblemen. We zijn er ons ook erg van bewust dat ‘onze’ kinderen weer opnieuw moeten leren om met relaties om te gaan. Na de groepsconsultatie hebben al onze meerwaardes, zoals de buitenruimte, het vaste personeel en onze deskundigheid meer vorm gekregen.’

 

‘De medewerkers zijn als het ware van onbewust bekwaam bewust bekwaam geworden’, aldus Marja.

 

Aanpak is nu helder en doordacht omschreven

In totaal waren er 5 evaluatiebijeenkomsten met onder anderen Vanessa en Marja. Katja: ‘Voor ons waren die bijeenkomsten een uitstekende aanvulling op alles wat we leerden en verwerkten. Ze waren verrijkend, en steeds een stimulans om nog verder te professionaliseren rond trauma en hechting.’

 

Vanessa: ‘De aanpak is van Jejujoland is nu doordachter en helderder omschreven, met daarin de taken en verantwoordelijkheden van begeleiders. Verder worden de ontwikkelingen van de kinderen en hun situatie gedetailleerder gevolgd. De medewerkers hebben bijvoorbeeld dankzij de dossieranalyse ook geleerd waardoor spanningen oplopen, en hoe zij dat kunnen voorkomen of hoe zij spanningen kunnen verminderen.

 

Medewerkers spreken nu meer dezelfde taal en kijken gerichter naar een kind.

 

Bovendien heeft Jejujoland nu een speciale therapieruimte waar kinderen Theraplay-therapie kunnen krijgen. Het is prettig en veilig voor kinderen dat zij nu in hun eigen omgeving therapie kunnen krijgen, en daarvoor niet naar een andere locatie hoeven.

 

Ook de samenwerking met andere organisaties in de Jeugdzorg die Jejujoland is aangegaan helpt om verder te professionaliseren.’

 

Transitie van de jeugdzorg speelde ook een rol

‘Niet alleen dankzij de groepsconsultatie hebben we ons ontwikkeld; we hadden ondertussen ook nog te maken met de transitie van de jeugdzorg’, vertelt Katja. ‘Dat betekende dat we ons zo goed mogelijk moesten profileren richting gemeenten en verwijzers.

 

Daarvoor heb je een heldere missie en heldere uitgangspunten en een doortimmerd beleid nodig. Je moet perfect kunnen uitleggen wat je bent en wat je deze kinderen biedt.

 

De transitie heeft ons aan de ene kant extra geholpen om ons te ontwikkelen, maar ze heeft het ons ook wel lastig gemaakt. Al het werk dat voortkwam uit de transitie heeft ons veel tijd gekost. Dat ging soms ten koste van het tempo in de groepsconsultatie.’

 

Frisse, kritische buitenstaander

Tine: ‘Wij zijn erg blij geweest met het netwerk van CCE en de financiële ondersteuning in de vorm van professionals die ons konden ondersteunen in het vormgeven van de behandelvormen voor trauma en hechting. Vanessa keek voortdurend heel open naar alles wat wij aangaven en wist daar altijd weer precies bij aan te sluiten.

 

Het CCE heeft voor ons ook gefungeerd als frisse, kritische buitenstaander. Het heeft ondersteuning geboden door samen met ons te kijken welke randvoorwaarden en aanvullende expertise wij nodig hadden om ons verder te ontwikkelen.

 

‘We hebben steeds gekeken naar wat Jejujoland nodig had, zodat zij hun eigen leerproces konden volgen’, besluit Vanessa. ‘Wij wilden de randvoorwaarden creëren, zodat teamleden dit proces zo goed mogelijk konden doorlopen.

 

Marja en Leonie hebben de inhoudelijke expertise ingebracht. Zo zijn het team en het zorgbeleid versterkt, zodat het team van Jejujoland kinderen nog beter kan begeleiden en behandelen.’


Naar overzicht