‘Heel ons team doet mee aan de proeftuin'

Lucette TissinkLucette Tissink, begeleider op locatie De Lageweg van Arduin, over de proeftuinen Meerzorg 2.0


Arduin is een van de zorgorganisaties die meewerkt aan een proeftuin. Locatie De Lageweg is gekozen voor de proeftuin en het hele team doet er aan mee. Op De Lageweg wonen 12 cliënten met een verstandelijke beperking van wie er vier meerzorg ontvangen. Haast logisch dat deze proeftuin de vraag onderzoekt: hoe kunnen we de meerzorg zo verbeteren dat alle bewoners er profijt van hebben?

 

Lucette Tissink werkt nu 23 jaar bij Arduin. Uitgaan van de eigen kracht van de cliënt is elementair bij Arduin. Daarom heet haar functie eigenlijk supportwerker: ‘Ik ondersteun de cliënt bij wat hij zelf kan. In de visie van Arduin zijn inclusie, zelfbepaling en zelfontplooiing van mensen met een verstandelijke beperking kernbegrippen’, vertelt Lucette.

 

‘Vorig jaar vertelden onze coach en orthopedagoog dat er proeftuinen opgestart zouden worden omdat er verandering nodig was binnen de meerzorg. Om meerzorg te krijgen moet je formulieren invullen waarbij ieder uur zorg aan de betreffende cliënt gespecificeerd wordt. Zou dan nou niet anders kunnen? Arduin wil daar graag aan bijdragen. Onze locatie is uitgekozen omdat we vier meerzorg cliënten hebben. De Lageweg in Nisse is een omgebouwde boerderij waar 12 mensen leven. Op de dagbesteding werken drie collega’s en op het woongedeelte werken 22 mensen.’

 

 

‘Heel ons team doet mee aan de proeftuin. Samen met een paar collega’s ben ik verantwoordelijk voor de inhoudelijke onderwerpen die we gaan behandelen en de terugkoppeling aan het vierhoeksoverleg met CCE, zorgkantoor en familie. Voor meerzorg cliënten moeten we in de huidige situatie lijsten en statistieken bijhouden, aangeven wanneer en waarom er een-op-een-begeleiding plaatsvindt, en dat alles SMART-geformuleerd.

 

Dat is zeer intensief om te doen en bijna onwerkbaar. Je kan een mooi doel hebben voor iemand, maar hij woont in een woning met anderen. Kan diezelfde zorg niet tegelijk wat opleveren voor een andere cliënt? Dan ben je veel productiever met hetzelfde geld én werk je aan herstel van het normale leven. Daarom zetten we in onze proeftuin de middelen breder in dan alleen voor directe zorg aan één cliënt. Dat is iets wat binnen de huidige meerzorg niet mag.’

 

Gentle teaching

‘Een van de onderwerpen in onze proeftuin is Gentle teaching. Dat is een basisattitude voor het werken met verstandelijk gehandicapten. Deze is erop gericht elkaar (zorgverlener en gehandicapte) te leren waarderen, een hechte relatie aan te gaan met mensen die daar juist veel moeite mee hebben en het creëren van een gezond leefklimaat in de woongroepen. Deze basisbenadering willen we integreren in hoe we hier werken. Zo is er bijvoorbeeld een Workshop Gentle teaching: wat betekent dit voor je houding in de praktijk? Dat betekent bijvoorbeeld dat het niet past om iemand op te sluiten in zijn kamer wanneer er agressie of spanning dreigt.’

 

‘Een andere onderwerp in de proeftuin is emotioneel welbevinden. We gebruiken sensorische integratie (SI) om het emotioneel welbevinden van onze bewoners in beeld te brengen. Sensorische integratie gaat over prikkelverwerking. Wanneer je weet hoe iemand bepaalde prikkels verwerkt, weet je hoe je moet handelen. Je wordt alerter op signalen van een cliënt. En dat komt het algeheel welbevinden ten goede. Wanneer je kan voorkomen dat een situatie escaleert, heeft iemand minder intensieve ondersteuning  nodig. En ook onze cliënten zitten niet te wachten op voortdurende intensieve ondersteuning.’

 

Passende dagbesteding

‘Ook passende dagbesteding is een belangrijk onderwerp. Het onderscheid tussen wonen en dagbesteding is wat kunstmatig, want passende daginvulling begint al als je je bed uit komt. We proberen aan te sluiten bij de persoonlijke ontwikkeling van de cliënt: hoe kan dat beter, passender? We komen in groepjes bij elkaar om het over die thema’s te hebben. De cliënt is uitgangspunt, maar omdat de thema’s zo breed zijn, kan de hele organisatie er van profiteren.’

 

Waarom is er nu een proeftuin nodig om met zaken als gentle teaching of sensorische integratie aan de slag te gaan? Lucette: ‘Dankzij de proeftuin krijgen deze onderwerpen nu meer verdieping. We merken dat die verdieping iets heel wezenlijks is: wanneer je tijd en ruimte hebt om hier met elkaar over te praten, ga je er ook vanzelf over nadenken. Het voorkomen van spanning en agressie is een belangrijke sleutel. Als een situatie niet uit de hand loopt, dan hoeven we de cliënt niet op te sluiten of te fixeren.

 

Omdat dit onderwerp van gesprek is, zit het al in je hoofd op de werkvloer. En ga je er wat mee doen. Je bent proactief. We willen vrijheidsbeperkende middelen & maatregelen terugdringen. Daarom hebben we zes weken geleden een nulmeting gedaan. Zo maken we zichtbaar of onze aanpak werkt. Ook dat geeft al een bepaalde bewustwording.’

 

Nieuwe uitdaging

‘Persoonlijk brengt de proeftuin mij nieuwe uitdaging in mijn werk. Als je langere tijd ergens werkt, dreigt het gevaar dat je denkt dat je het allemaal wel weet. Nu moet ik heel goed naar mezelf kijken: wat kan ik veranderen en leren? De passie waarom ik voor dit vak heb gekozen komt weer naar boven.  Van automatische piloot kan geen sprake zijn!

 

De proeftuinen zijn voor mij een succes wanneer de werkwijzen volledig ingeburgerd zijn en de cliënten floreren. Het is iets waar je altijd aan moet blijven werken, vooral bij jezelf.’

 

Dit is deel 3 van een serie interviews.

Lees ook:

Deel 1: Nieuwe stippen op de horizon
Deel 2: 'Proeftuinen bieden ruimte om meerzorg anders vorm te geven'
Deel 4: 'Een beter leven voor mijn broer'

 

===============================================================

Meerzorg 2.0?
Meerzorg 2.0 is het initiatief van CCE, VGN en ZN om meerzorg verder te ontwikkelen. Meerzorg levert een belangrijke bijdrage aan goede zorg voor cliënten met ernstig probleemgedrag voor wie de reguliere bekostiging onvoldoende is. Samen willen we tot een nieuwe aanpak komen waarin de focus ligt op verbeteren van de kwaliteit van zorg voor deze cliënten. Deze aanpak komt tot stand via tien proeftuinen waarin zorgaanbieders, zorgkantoren, cliëntvertegenwoordigers en het CCE nauw met elkaar samenwerken.

 

In de proeftuinen maken we ruimte voor ontwikkeling van perspectief en kwaliteit van de zorg. Daarvoor moeten we elkaar blijvend uitdagen, bevragen en prikkelen. Essentieel is de dialoog tussen professionals onderling, maar ook mét familie of andere vertegenwoordigers van de cliënt. Cliënten in hun context zijn het uitgangspunt. De context zien we in de breedste zin van het woord: van de competenties van begeleiders tot aan organisatiecultuur. Deelnemers komen zo tot waardevolle reflecties en inzichten. Hieruit formuleren we verbeterpunten. Door regelmatig de dialoog op te zoeken ontstaat er een cyclus van verbetering.

 

Voordat het zover is, vragen de proeftuinen een andere rolinvulling van betrokken partijen en een gezamenlijk commitment aan continue verbetering van kwaliteit. Om tot een nieuwe werkwijze te komen, moet een proces doorlopen worden waarin men gezamenlijk optrekt en reflecteert.

In deze serie interviews bieden we een inkijkje in het proces van de proeftuinen in deze nog prille fase. Wat zijn ieders ervaringen, welke vraagstukken zijn er en welke ideeën en oplossingen komen er. De geïnterviewde participeert in één van de tien proeftuinen vanuit een zorgaanbieder, zorgkantoor, het CCE of als cliëntvertegenwoordiger.


Naar overzicht